Aidan Gillen

Aidan Gillen (doğum adıyla Aidan Murphy), 24 Nisan 1968 tarihinde Dublin, İrlanda'da dünyaya gelmiştir. Mimarlık eğitimi almış bir baba ve hemşire bir annenin oğlu olarak Drumcondra semtinde büyüyen Gillen, gençlik yıllarında Dublin Gençlik Tiyatrosu'na (Dublin Youth Theatre) katılarak oyunculuğa adım atmıştır. Kız kardeşi Fionnuala Murphy de bir oyuncu, kardeşi Dominic Murphy ise bir oyun yazarıdır. Kariyerinin başında, sendikaya kayıtlı başka bir Aidan Murphy olduğu için annesinin kızlık soyadı olan "Gillen"ı sahne adı olarak kullanmaya başlamıştır.

Profesyonel kariyerine İrlanda ve İngiltere tiyatrolarında başlayan Gillen, ekrandaki ilk büyük çıkışını İngiliz televizyon tarihinin çığır açan dizilerinden biri olan "Queer as Folk" (1999-2000) ile yapmıştır. Dizide canlandırdığı manipülatif ve karizmatik Stuart Alan Jones karakteri, ona En İyi Erkek Oyuncu dalında BAFTA TV ödülü adaylığı kazandırmış ve yeteneğinin uluslararası alanda fark edilmesini sağlamıştır. Tiyatro sahnesindeki başarısını ise Harold Pinter'ın "The Caretaker" oyunundaki performansıyla 2004 yılında Broadway'de Tony Ödülü'ne aday gösterilerek perçinlemiştir.

Amerika'daki kariyerinde ise HBO'nun başyapıtı kabul edilen suç draması "The Wire" (2004-2008) dizisindeki hırslı ve idealist politikacı Tommy Carcetti rolüyle büyük saygı kazanmıştır. Ancak Aidan Gillen'ı küresel bir ikon haline getiren ve popüler kültürün merkezine yerleştiren performans, yine bir HBO yapımı olan "Taht Oyunları"ndaki (Game of Thrones) (2011-2017) Petyr "Littlefinger" Baelish rolüdür. Yedi sezon boyunca canlandırdığı; "kaos bir merdivendir" felsefesini benimseyen, entrikacı ve soğukkanlı lord karakteri, dizinin en zeki ve tehlikeli oyuncularından biri olarak hafızalara kazınmıştır.

Televizyon kariyerindeki başarısını sinemaya da taşıyan İrlanda asıllı aktör, Christopher Nolan'ın "Kara Şövalye Yükseliyor" (The Dark Knight Rises) (2012) filminin açılış sahnesindeki CIA ajanı rolüyle kısa ama akılda kalıcı bir performans sergilemiştir. Gençlik distopyası "Labirent" (Maze Runner) serisinde (2015-2018) ana kötü karakter Janson'ı ve Queen grubunun biyografisi "Bohemian Rhapsody" (2018) filminde grubun menajeri John Reid'i canlandırmıştır. Ayrıca eleştirmenlerce beğenilen müzikal "Sing Street" (2016) filminde de yer almıştır.

Son yıllarda televizyonun en prestijli yapımlarında boy göstermeye devam eden Gillen, dönem suç draması "Peaky Blinders" (2017-2019) dizisinde çingene tetikçi Aberama Gold rolüyle karizmatik bir performans sergilemiştir. Ardından İrlanda yapımı suç draması "Kin" (2021-2023) dizisinde bir suç ailesinin lideri Frank Kinsella'yı ve Jeremy Renner'ın başrolünde olduğu "Kingstown Belediye Başkanı" (Mayor of Kingstown) (2021-2024) dizisinde Rus mafya lideri Milo Sunter'ı canlandırarak "tehlikeli ve güçlü adam" rollerindeki ustalığını sürdürmüştür. Yakın dönemde, İrlandalı yazar John McGahern'in romanından uyarlanan "That They May Face the Rising Sun" (2023) filminde başrol oynayarak dramatik yönünü bir kez daha ortaya koymuştur.